EducatieSeksualiteit

Aseksualiteit; de vierde geaardheid

geschreven door Feya Haagsman 5 december 2017
vlag aseksualiteit

Voor de meesten onder ons is seks de normaalste zaak van de wereld. Maar stel je eens voor dat je geen enkele seksuele aantrekkingskracht tot iemand anders voelt. Voor 1% van de bevolking is dit realiteit. Maar hoe werkt aseksualiteit nou precies en kunnen aseksuelen wel op een andere manier seksuele opwinding en romantische aantrekkingskracht ervaren?

In Nederland zijn er inmiddels vier seksuele categorieën bekend: lesbisch, homo-, bi- en heteroseksueel. Toch is er nog seksuele categorie die relatief onbekend is en waarop een taboe rust: aseksualiteit. Aseksualiteit wordt gedefinieerd als het gebrek aan seksuele aantrekkingskracht en/of seksueel verlangen. Een aseksueel persoon voelt zich namelijk niet tot nauwelijks seksueel aangetrokken tot anderen. Sommigen spreken zelfs over een gebrek aan seksuele geaardheid. Aseksualiteit is aangeboren of in elk geval diepgeworteld en is hierdoor juist vergelijkbaar met een seksuele voorkeur of geaardheid.

Misvattingen

Doordat aseksualiteit niet erg bekend is onder de meesten van ons bestaan er veel misvattingen. Ten eerste is aseksualiteit niet hetzelfde als vrijwillige en bewuste vormen van seksuele onthouding, zoals het celibaat of een platonische liefde. Dit betreft in beide gevallen een bewuste keuze, waar aseksualiteit geen vrije keuze is, maar een geaardheid. Ten tweede verschilt aseksualiteit van gedwongen afzien van seks als gevolg van een ziekte of andere seksuele problematiek, zoals bijvoorbeeld bij frigiditeit, impotentie of vaginisme. Deze problemen komen ook bij seksuele mensen voor en zijn vaak te behandelen. Bij aseksualiteit is behandelen niet aan de orde omdat het een geaardheid is, net als hetero-, homo-, of biseksualiteit. Als laatste wordt aseksualiteit nog vaak onterecht omschreven als een gebrek aan seksuele lustgevoelens. Het hebben van geen zin in seks staat los van seksuele oriëntatie. Een persoon zonder seksuele lustgevoelens heeft helemaal geen seksuele gevoelens, maar een aseksueel persoon kan deze wel hebben; zij/hij ervaart alleen geen seksueel verlangen naar een ánder.

Romantische relaties

Hoewel aseksuelen nauwelijks of geen seksuele aantrekking ervaren tot een ander, hebben sommige van hen wel degelijk behoefte aan romantische relaties. Deze aseksuelen ervaren dus wel een romantische aantrekkingskracht. Aseksualiteit wordt daarom ook wel gecategoriseerd in romantisch en aromantisch. Toch spelen seks en andere vormen van intimiteit geen, of een veel minder belangrijke rol in de relatie van aseksuele, ten opzichte van seksuele personen.

In een relatie tussen twee aseksuelen zal geen seks voorkomen. Dit kan leiden tot vragen uit de omgeving over de toegevoegde waarde van het aangaan van een relatie. Hoe maak je dan onderscheid tussen een vriendschap en een romantische relatie? Het antwoord op deze vraag is relatief eenvoudig; aseksuelen bepalen net als seksuele personen het verschil tussen vriendschap en een romantische relatie op basis van de mate van intimiteit. Intimiteit in een relatie bestaat uit veel meer aspecten dan het wel of niet hebben van seks, denk bijvoorbeeld aan knuffelen of zoenen. De meeste aseksuelen hebben wel een persoonlijke grens welk niveau van intimiteit ze kunnen verdragen in hun relatie. Door goede communicatie tussen de partners kan hier een weg in worden gevonden. Relaties tussen aseksuelen en seksuelen kunnen erg moeizaam zijn en vereisen veel communicatie en begrip van beide kanten.

Types aseksualiteit

Zoals niet ieder mens hetzelfde is, zo is ook niet ieder aseksueel persoon hetzelfde. Binnen aseksualiteit worden vier types van elkaar onderscheiden in de mate van seksuele opwinding en romantische aantrekkingskracht:

  1. Aseksuelen met libido (seksuele opwinding) zonder dat er romantische aantrekkingskracht wordt ervaren
  2. Aseksuelen die romantische aantrekkingskracht ervaren, maar geen libido
  3. Aseksuelen die zowel libido, als romantische aantrekkingskracht ervaren, maar geen verband leggen tussen beide
  4. Aseksuelen die libido, noch romantische aantrekkingskracht ervaren

 

AVEN-DriehoekDe bovenkant van deze driehoek staat voor de schaal van Alfred Kinsey, waarbij het linkerpunt staat voor heteroseksualiteit en het rechterpunt voor homoseksualiteit. De onderste punt staat dan voor aseksualiteit. Het geleidelijke verloop van wit naar zwart symboliseert het “grijze gebied” dat tussen seksualiteit en aseksualiteit bestaat.

Grijs gebied

Ook het begrip aseksualiteit is niet alomvattend; er is nog een groot grijs gebied. Er zijn mensen die zichzelf niet identificeren als aseksueel, maar wel weinig seksuele aantrekkingskracht ervaren. Dan spreek je over halfseksuelen of demiseksuelen. Dit zijn personen die zich bevinden tussen de categorieën seksueel en aseksueel. Zij voelen zich over het algemeen niet aangetrokken tot óf man óf vrouw, maar ervaren pas seksuele opwinding op het moment dat er een sterke emotionele connectie met een ander ontstaat.

Daarnaast heb je binnen aseksualiteit ook nog de categorie ‘grijze A’. Hierbinnen vallen de mensen die zichzelf niet herkennen in een van de vier eerder omschreven types. Deze zogeheten grijze A’s zijn personen die:

  • Doorgaans geen seksuele aantrekkingskracht ervaren, maar soms wel;
  • Wel seksuele aantrekkingskracht ervaren, maar een laag libido hebben;
  • Technisch gezien seksueel zijn, maar dit niet als een belangrijk deel van hun leven zien en zich niet identificeren met de gebruikelijke seksuele cultuur;
  • Zowel seksuele aantrekkingskracht, als geslachtdrift ervaren, maar niet in een dergelijke mate dat ze er ook daadwerkelijk iets mee willen doen;
  • Functioneel aseksueel zijn en seksuele gevoelens ervaren waar ze niets mee doen;
  • Mensen die wel kunnen genieten van seks en er ook behoefte aan kunnen hebben, maar slechts onder zeer beperkte en specifieke omstandigheden;
  • Mensen die sommige delen van seksualiteit ervaren, maar niet alle.

Voor meer informatie kun je terecht bij AVEN de grootste gemeenschap voor aseksuelen.

Hoofdafbeelding is de vlag van seksualiteit bron: http://du.asexuality.org

Geef jouw reactie